Büyük olasılıkla hepimiz bir tıkarına olayı görmüş ya da yaşamışızdır. Yetişkinlerde soluk borusunun en sık rastlanan tıkanma nedeni yemektir, 1 ve 3 yaş arasındaki küçük çocuklarda ayrıca bozuk para, düğme, bilye, küçük oyuncak parçalan, çengelli iğne vb. gibi cisimler de soluk borusuna kaçabilir.

Olguların çoğunda vücudun hemen verdiği savunma yanıtı öksürüktür. Bu yolla, yabancı çişimi dışarı doğru sürüklemek amacıyla hava şiddetle dışarı verilir. Ancak, bazen cisim boyutları nedeniyle bo­ğazda sıkışır kalır. Bu du­rumda hasta/yaralı öksüremez, konuşamaz ve en kötüsü nefes alamaz.

Bu korkutucu bir durumdur, tıkanan kişi İçgüdüsel olarak elini boğazına götürür. Bu durum tam tıkanma olduğunu gösterir.

 

Bir tıkanma olayında iki durumda karşılaşabiliriz:

  A.  Solunum yollarının kısmen tıkanması:

 Kişi öksürebilir, zorlukla olmakla birlikte konuşabilir ve nefes alabilir. Bu durumda onu kuvvetle öksürmeye teşvik edin, öksürük solunum yolunu tıkayan bir yabancı cismi dışarı atmak için yararlanabileceğimiz en etkili yoldur.

DİKKAT: Soluk borusu tıkanmış olan ve öksüren bir yetişkinin sırtına asla vurmayın, yabancı cisim daha derine kayabilir, durumu kötüleştirebilir. Öksürmesini sağlayın!

  B. Solunum yollarının tam tıkanması :

Bu durumda, kişi ellerini boğazına götürecektir, yüzü ve dudakları moraracak ve eğer tıkanma hızla giderilmezse, akciğerlerde beynin canlılığını korumak için gereksinim duyduğu oksijen alınamayacak ve kişi bilincini yitirecektir.

Hemen "Heimleich manevrası"na başvururuz. Bu manevranın amacı diyaframın kuvvetle kasılarak akciğerleri sıkıştırmasıdır. Böylece akciğerlerde kalan artık hava dışarı çıkarken yabancı cisim de yukarı doğru itilecektir.

   HEIMLICH MANEVRASINI UYGULAMA TEKNİĞİ (BİLİNCİ YERİNDE KİŞİLERDE):

 1- Oturan ya da ayakta duran hastanın arkasına geçerek onu kucaklarız ve ellerimizden birini yumruk yaparak (başpar­mak içe gelecek şekilde) göbeğin üzerinde mide hizasına yerleştiririz, diğer elimizi de yumruğumuzun üzerine koyarız.

2- Bu durumda iken içe kendimize ve aynı anda yukarı doğru bastırırız, sert hareketlerle cisim hasta/yanlının ağzından çıkıncaya kadar 5-7 kez tekrarlarız.

Ağızdan ağıza yöntemiyle yapay solunumdan söz ederken bilinçsiz ve soluk almayan bir  hasta/yaralıya hava vermeye kalkıştığımızda havanın akciğerlerine girmeyebileceğini görmüştük. Eğer hasta/yaralıya baş çene pozisyonu verildiği halde hava girmiyorsa, solunum yollarında tam bir tıkanma düşünmemiz gerekir.

Bu durumda, Heimlich manevrasını hasta/yaralı yerde yatarken gerçekleştiririz (bilinçsiz olan hastanın ağırlığını taşırken aynı anda manevrayı gerçekleştirmek zorunda kalmayız).

  BİLİNÇSİZ BÎR KİŞİDE HEIMLICH MANEVRASININ UYGULANMASI:

1-  Hastanın başını yana eğeriz ve ata biner gibi özerine yerleşiriz.

2- Bir elimizi yumruk yaparak göğüs kemiğinin ucu ve göbek arasına yerleştiririz, kollarımızı gergin tutarak diğer elimizi de yumruğumuzun üzerine koyarız.

3- Yabancı cismi çıkarmayı başarana kadar kuvvetli bir şekilde bastırma hareketlerini sürdürürüz. Eğer çıktığını görmezsek, 5-7 basıda bir yabancı cismin orada olup olmadığına bakmak için hastanın ağzım kontrol ederiz.

  Heımlich manevrası şişman kişilerde etkili değildir ve gebelerde bebeğe zarar verebilir. Bu durumlarda, hasta/yararı l inin durumuna göre göğüs kemiğinin alt yarısına bastırırız.

Tam tıkanma durumunda yeni doğanda ve 1 yaşından küçük bebeklerde de önerilmez ( iç organ lezyonlarına yol açabilir). Bu gibi durumlarda, bebeği dizlerimizin üzerinde yüzü koyun yatırırız ve sırtına, kürek kemiklerinin arasına avuç içi ile güçlü bîr şekilde dört kez vururuz. Gereken durumlarda, yabancı çişimi çıkarmayı başarana kadar vuruşları tekrarlarız. Bu yöntemi, beş vuruşta bir iki göğüs basısı uygulamasıyla birleştirebiliriz.

  Basa dön